|
|
|
|
|
Kişilik; bireyin çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edilmesini sağlayan tutarlı ve yapılaşmış bir davranış biçimidir. Ailesi tarafından oluşturulan kişilik yapısı, daha sonra çocuğun çevresinden edindiği bilgiler ve gördükleri ile şekillenir.
Bir çocuğun kişiliğinin temelleri beş-altı yaşına kadar ailesi tarafından ortaya konan davranışlarla atılır. Büyümesini ve gelişmesini sürdüren her çocuk, bu temelin üzerine ilaveler ya da eksiltmeler yaparak kişilik özelliklerini oluşturur. Görerek ve gözlemleyerek olup bitenleri anlamaya çalışan çocuk için anne-babasının ve çevresindekilerin her hareketi değerlidir. Ve hemen kaydedilerek daha sonra kullanılmak üzere saklanır.
Çocuğun doğuştan gelen kişilik özellikleri 6 yaşından sonra değiştirilmesi zorlaşır. Verilecek eğitimlerle olumsuz özellikler düzeltilebilir ya da bazı olumlu özellikler artırılabilir. Bu nedenle, ilk altı yıl anne babanın ve diğer aile bireylerinin sergiledikleri davranışlar çocuğun kişilik özelliklerini belirleyen davranışlar olarak kabul edilir.
Dünyaya gelen her çocuk şekil vermeyi bekleyen bir hamurdur. Bu hamurun şekil almasını sağlayacak olan ailenin davranışları çocuk için örnek oluşturur. Büyüklerinin her davranışını bir fotoğraf makinesi gibi hafızasına kaydeden çocuk için aile fertlerinin davranışları çok önemlidir.
“Çocuktur, nasılsa anlamaz” diyerek çocuğa ya da onun yanında bir başkasına yalan söylemek, bir arkadaşımıza ya da akrabamıza zarar verecek kötü hesaplar yapmak onun kişiliğini olumsuz etkileyebilir.
Örneğin; telefonda kendisiyle görüşmek istemediğimiz kişiye, evde olduğumuz halde çocuğumuzdan “Babam ya da annem evde yok” demesini istiyorsak, ona yalan söylemenin yanlış bir davranış olduğunu söylemenin ve kesinlikle yalan söylememesi gerektiğini anlatmanın anlamı ve etkisi olmaz.
Tüm anne babalar çocuklarından yerinde ve güzel davranışlar görmek isterler. Bu durumda anne babalarında çocuklarına ve çevresindeki diğer insanlara davranışları çocuklarından görmek istediği davranışlar olmalıdır...
Nermin KURTULUŞ
(Çocukça dergisinden alınmıştır)
|
|